YÜKSEK VERGİ YÜKÜ

Değerli Dostlar, bu yazımda telekomünikasyon sektörünün en önemli sorunlarından birisi olarak gördüğüm yüksek vergi yükü konusunu ele alacağım.

Bilgi teknolojileri ile çağ atlayan iletişim, telekomünikasyon ile zirveye oturmuş durumdadır. Telekomünikasyon sektörü dünyada ve ülkemizde geleceğin parlayan bir yıldızı konumundadır. Dünyada büyüklüğü 1.3 trilyon dolar olan telekomünikasyon sektörünün ülkemizdeki büyüklüğü 25 milyar dolardır. Bu kadar hızlı gelişmekte olan sektörümüzün önündeki en büyük sorunlarından biri uygulanmakta olan yüksek vergi yüküdür.

Sektörün verimliliğinin önündeki en büyük ekonomik engel olan yüksek vergi oranlarının düşürülmesi sektörün önünü açacaktır. Telekomünikasyon hizmetlerinde %56’ya varan yüksek vergi oranlarının makul seviyelere çekilmesi, hem sektörün gelişimini hızlandıracak, hem de kullanıcıların bu hizmetlerden daha fazla faydalanmasını sağlayacaktır.

Cep telefonu konuşma faturalarının yüzde 56'sı vergiye gitmektedir. Bunlar sırası ile şöyledir;

1) Yeni hat açılışında Özel İletişim Vergisi: 26 YTL

2) Telsiz Ruhsatname ücreti: Hat açılışında 10 YTL

3) Telsiz kullanım ücreti: Her yıl 10 YTL olarak 12'ye bölünerek tahsil ediliyor.

4) Hazine Payı: İşletmeciler brüt gelirin yüzde 15'ini her ay hazine payı olarak ödüyor.

5) Kurum masraflarına katkı payı: İşletmeciler brüt gelirlerinin 10 binde 35'ini maliye'ye ödüyor.

6) Özel İletişim Vergisi: Yüzde 25.

7) Katma Değer Vergisi: Yüzde 18.

Türkiye, dünya nüfusunun yüzde 80’ini oluşturan 50 ülke arasında, cep telefonu kullanımında alınan vergiler yönünden lider konumdadır. Tüm ülkeler için ortalama yasal yükümlülük oranı %17,1’dir. Türkiye’de cep telefonu kullanımında ödenen vergiler ( %56), 50 ülke ortalamasının 3 katından fazladır.

Ülkemize en yakın ülkeler ise sırası ile Uganda, Brezilya, Zambiya Ukrayna olup, ikinci sırada bulunan Uganda’da bu oran %30’a yakındır. Çin ve Suriye’de yüzde 3, Nijerya, Malezya ve Angola’da cep telefonundan yüzde 5 vergi alınıyor.

Dünya ortalamasına göre insanlar ayda 11 saatini internette geçiriyorlar. Türkiye'de insanların yüzde 52'si internete internet kafelerden bağlanıyor.Şirketler reklamlarının yüzde 4'ünü internet üzerinden veriyorlar. Medya araçları arasında en fazla internet kullanılıyor. Ülkemizde 64 milyon GSM abonesi var. Nüfusumuzun büyük kısmını oluşturan gençler teknolojiye son derece meraklıdır. Herkesin bir bilgisayarı yok ama bir cep telefonu var.

Cep telefonlarından internete erişim için tüm operatörlerden devletin elde ettiği vergi geliri yıllık 60 milyon $’ dır. Rakama baktığınız zaman ödenen toplam vergiler içinde % 1’in bile altında kalan ufak bir rakamdır. Cep telefonlarından internet erişimi için alınan bu vergi kaldırılmalıdır. Bu verginin kaldırılmasına müteakip cep telefonundan internete erişim ve internet penetrasyonu önemli ölçüde artacaktır.

2013’de ulaşılması beklenen Bilgi Toplumu hedefine ulaşmayı interneti daha fazla kullanarak gerçekleştirebiliriz.

İnterneti geniş kitlelere tanıtmak, yaymak, internet penetrasyonunu arttırıcı etkinliklerde bulunmak, temiz ve güvenli internet kullanımını anlatmak bilgi toplumuna geçişi hızlandıracaktır. Data erişiminin kullanımının arttırılması ile e-ticaret uygulamaları artacaktır, kayıtdışılık engellenecektir, ekonomik değer yaratılacaktır. Ekonomik verimlilik ivme kazanacaktır. Vergi indirimi neticesinde pazarda oluşacak olan büyüme devletin vergi gelirlerini arttıracaktır.

Sektördeki vergi yükü ekonominin tümünü ilgilendiriyor. London School of Economics tarafından yapılan araştırmaya göre, mobil penetrasyondaki %10 oranında büyüme, ülkenin yıllık ekonomik büyümesine %1 oranında artış sağlamaktadır. Bu da ülkemiz adına çok ciddi bir büyüme oranıdır. Vergilerin düşmesinin, devletin gelirlerini de olumsuz yönde etkilemeyeceği bir gerçektir. Doğru adımlar atılırsa devletin vergi gelirleri artacaktır.

Bir diğer çözüm önerisi olarak vergilerde kademeli bir indirim söz konusu olursa şöyle ki yüzde 25 oranındaki ÖİV’nin ilk aşamada yüzde 5 oranında indirilmesi olabilir. Bu indirimin ardından, bir süre gözlem yapılabilir ve sektörden alınan vergi gelirlerinde artış yaşanıp yaşanmadığı gözlemlenebilir. Vergilerin düşürülmesi ile konuşma süreleri ve vergi gelirlerinde artış yaşanacağını bekliyoruz. 6 aylık bir gözlem süresi yeterli olabilir, bu sürenin ardından beklenen verimin sağlanmasına müteakip yüzde 5 oranında yeni bir indirim daha yapılabilir.

Serhat Özeren

TÜTED Başkan Yardımcısı

06 09 2009